| LPG DÖNÜŞÜMÜ |
| |
LPG Dönüşümü yapan servis
sayısı son yıllarda hızla artarak iki bin yılından önceki
seviyelerine ulaşmış durumdadır. Piyasada şu anda bulunan LPG
kitleri de ağırlıklı olarak İtalyan markalar olmak üzere bir
hayli fazlalaştı.
LPG Dönüşüm Sistemleri, benzinli motor teknolojisinde olduğu
gibi iki ana temel teknik üzerine kurulmuştur: 1. Karbüratörlü
Sistemler, 2. Enjeksiyonlu Sistemler.
KARBÜRATÖRLÜ SİSTEM: Bu sitsem düşünce olarak, yüksek basınç
altında bulunan LPG'nin basıncını atmosfer basıncı seviyesine
düşürerek ve gazın buharlaşmasını sağlayarak onun verimli
yanması mantığına dayanır. Sistemin en önemli parçası, LPG ve
kalorifer suyunu, içerisinde buluşturarak gazın buharlaşmasını
sağlayan ve basıncını düşüren dedantör veya regülatör denen
parçadır. Halk arasında beyin de denen bu parça sistemin ana
parçasıdır. İçerisinde bulunan sıcak suyun yanından geçerek
basıncı düşen ve buharlaşan LPG, regülatörden kimyevi birtakım
değişimlere uğramış halde geçerek yanma odasına gider.
Regülatör, içerisinden sıcak suyun rahatça geçmesi ve ısınması
için, motor bloku çevresinde, kalorifere yakın ve mümkün
olduğunca onun seviyesinden yüksek olmayan bir yere monte
edilir. Depodan, dışı PVC kaplı, 6 mm çapında bir bakır buru ile
gelen LPG, gaz kesici denilen ve içersinde filitre bulunan bir
parçadan geçerek regülatöre ulaşır. Araç LPG ile çalışmaya
geçince benzini durduran ve benzin kesici denen bir parça daha
takılır. İşte karbüratörlü sistemin, motor kısmına monte edilen
parçaları, regülatör, gaz kesici ve benzin kesiciden ibaret bu
üç parçadır. Bu parçalar standart parçalardır. Bir de karbüratör
üzerine yerleştirilen ve ideal gaz- oksijen karışımını sağlayan
mikser vardır ki, bu parça standart değildir, araçtan araca
biraz farklılık gösterebilir.
Karbüratörlü sistemin bir diğer parçasıda, aracın içerisine,
direksiyon konsolu civarına takılan yakıt seçici anahtardır. Bu
anahtar hem yakıt seçmemizi sağlar, hem de depodaki gazın
seviyesini gösterir.
Bunlar dışında sistemin iki parçası daha vardır ki, bunlarda
arka kısımda bulunur. Birincisi önemli bir parça olan, mutivalf
veya şamandıra denilen parçadır. Şamandıranın , gazın depoya
alınmasını, oradan motora sevkedilmesini sağlamak gibi önemli
işlevleri vardır. Şamandıra aynı zamanda, üzerindeki sensörle
birlikte, yakıt seçici anahtarla entegre olarak, anahtarın gaz
seviyesini göstermesnde de kumanda görevi görür. Şamandıra
üzerinde, motora giden gazın, istendiğinde kesilebilmesini
sağlayan bir vana vardır. Ayrıca ECR 67 01 uyarınca, büyük çaplı
gaz kaçaklarını durduran aşırı akış valfi ve yüksek ısıdan
kaynaklanan patlama riskini minimize eden, yüksek basınç
emniyetleri vardır.
Arka kısımda bulunan sistemin diğer parçası ise, dolum ağzıdır.
Genelde tampon veya tampon altına yerleştirilen Dolum Ağzı (veya
Dolum Ucu da denilen) parça, gaz dolum işini görür.
LPG Dönüşümünde, her iki sistemde de zorunlu olarak kullanılan
temel eleman gaz tankı (depo) dur. 4 milimlik sacdan yapılan ve
105 bar basınca dayanıklı olması öngörülen gaz tankının iki tipi
vardır: Çapı 25 ila 45 cm arasında ve farklı uzunluklarda olan
silindir tanklar ile stepne şeklinde tasarlanmış ve stepnelerin
yerine konulan simit tanklar bulunmaktadır.
SIRALI SİSTEM: Sıralı Sistem, enjejksiyonlu gaz sisteminin halk
arasında bilinen diğer adıdır. Karbüratörlü motorlarla,
enjeksiyonlu motorların farkı ne ise, karbüratörlü LPG Sistemi
ile Enjeksiyonlu Sistemin farkı da aynıdır. Sıralı Sistemde de
buharlaştırıcı ve basınç düşürücü regülatör, sistemin baş
aktörüdür. LPG basıncı düşürülmeden ve buharlaşma sağlanmadan
her iki sistemi de verimli çalıştıramazsınız. Sıralı Sistemle
Karbüratörlü Sistemde regületörün yanı sıra, gaz ve benzin
kesiciler, yakıt seçici anahtar, şamandıra ve dolum ağzı
aynıdır. Zaten depoların aynı olduğunu söylemeye gerek yok. Peki
bu iki sistemin farkı nedir? Yukarıda da dediğimiz gibi, birisi
karbüratörlü, diğeri enjeksiyonlu sistemdir. Sıralı Sistemin en
önemli ayırdedici farkı, benzin sistemiyle entegre çalışıyor
olmasıdır. Sıralı Sistemin doğasından kaynaklanan ve
Karbüratörlü Sistemde olmayan gaz enjektörleri ve birde
Elektronik Kontrol Ünitesi (ECU) vardır. LPG beyni (ECU)
sinyalleri benzin beyninden alarak ve ona entegre olarak
çalışır. Dolayısıyla iki sistem arasında çalışma mantığı olarak
büyük farklılıklar vardır.
|
|
|
|
